Στρατηγικό παράδοξο - Ο πόλεμος με το Ιράν γκρεμίζει την αμερικανική ισχύ, εκτοξεύει την Κίνα

Η επιλογή στρατιωτικής κλιμάκωσης στη σύγκρουση με το Ιράν αποτελεί μια κρίσιμη καμπή στη σύγχρονη γεωπολιτική.
Ωστόσο, ενώ η σύγκρουση μπορεί να δικαιολογείται ως επίδειξη ισχύος και αποτροπή μελλοντικών απειλών, τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι οι μακροπρόθεσμες συνέπειες ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά από τις αρχικές προθέσεις.
Αντί να ενισχύσει την αμερικανική ηγεμονία, ο πόλεμος μπορεί να επιταχύνει ήδη υπάρχουσες τάσεις, όπως η σχετική άνοδος της Κίνας και η σταδιακή υποχώρηση της οικονομικής και γεωπολιτικής ισχύος των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το άρθρο του Modern Diplomacy, υποστηρίζει ότι η σύγκρουση εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική αντίφαση: μια βραχυπρόθεσμη επίδειξη στρατιωτικής δύναμης που ενδέχεται να οδηγήσει σε μακροπρόθεσμες ευπάθειες.

Ενεργειακό σοκ και οικονομικές δονήσεις

Η επίδραση του πολέμου στο παγκόσμιο ενεργειακό τοπίο δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Όταν το Στενό του Hormuz —από τα οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων αποστολών πετρελαίου— έκλεισαν, προκλήθηκε ένα από τα μεγαλύτερα ενεργειακά σοκ των τελευταίων ετών.
Οι τιμές του πετρελαίου ξεπέρασαν τα 100 δολάρια το βαρέλι και οι συνέπειες έγιναν αισθητές στις πληθωριστικές τάσεις των ανεπτυγμένων οικονομιών.
Νεότερες οικονομικές αναλύσεις δείχνουν ότι το αυξημένο ενεργειακό κόστος ήδη επιβαρύνει την αμερικανική οικονομία και καθιστά πιο περίπλοκη τη συνολική οικονομική διαχείριση.
Οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι αν το πετρέλαιο παραμείνει πάνω από τα 100 δολάρια ή αυξηθεί περαιτέρω, ο ρυθμός ανάπτυξης των ΗΠΑ θα επιβραδυνθεί, με συνολικά αρνητικές επιπτώσεις. Οι αυξήσεις στην ενέργεια επηρεάζουν τις μεταφορές, τη βιομηχανία και ακόμη και τη διανομή τροφίμων, δημιουργώντας ένα «φαινόμενο πεταλούδας» με διαρκείς πληθωριστικές πιέσεις.

Δημοσιονομική πίεση και ο κίνδυνος μακροχρόνιας φθοράς

Στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών, οι πόλεμοι έχουν αφήσει βαθύ αποτύπωμα στα δημόσια οικονομικά.
Οι συγκρούσεις στο Βιετνάμ, το Ιράκ και το Αφγανιστάν κόστισαν τρισεκατομμύρια δολάρια και συνέβαλαν σημαντικά στη διόγκωση του χρέους.
Ο τρέχων πόλεμος εμφανίζει όλα τα χαρακτηριστικά μιας ακόμη σύγκρουσης με μακροχρόνιο δημοσιονομικό αντίκτυπο.
Ωστόσο, αυτή τη φορά οι συνθήκες είναι πιο εύθραυστες. Τα αυξανόμενα επιτόκια, τα υψηλά επίπεδα χρέους και τα διαρθρωτικά ελλείμματα περιορίζουν τα περιθώρια χρηματοδότησης ενός παρατεταμένου πολέμου χωρίς τον κίνδυνο οικονομικής κρίσης. Επιπλέον, νέα έρευνα υποδηλώνει ότι η αμερικανική οικονομία είναι πιο ευάλωτη από την παγκόσμια, λόγω των υψηλών επιπέδων χρέους, των αποτιμήσεων περιουσιακών στοιχείων και της κατάστασης των αγορών πιστώσεων. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ο πληθωρισμός που συνδέεται με την ενέργεια μπορεί να ενταθεί αντί να περιοριστεί, οδηγώντας σε μια παρατεταμένη περίοδο οικονομικής επιβράδυνσης που θα διαρκέσει περισσότερο από τον ίδιο τον πόλεμο.

Tο ζήτημα της Κίνας

Το κόστος δεν είναι μόνο οικονομικό, αλλά και γεωπολιτικό.
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της σύγκρουσης είναι η πιθανότητα η Κίνα να υπερκεράσει τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους στην περιοχή.
Ένας παρατεταμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα αποσπάσει στρατιωτικούς, οικονομικούς και πολιτικούς πόρους από την περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού, όπου η πρόκληση της Κίνας είναι πιο έντονη.
Ορισμένοι αναλυτές προειδοποιούν ότι μια τέτοια εξέλιξη θα εξαντλήσει πόρους, θα δημιουργήσει προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα και θα αποδυναμώσει την αντιμετώπιση της μακροπρόθεσμης απειλής.
Την ίδια στιγμή, η Κίνα μπορεί να ωφεληθεί πολλαπλά.
Παραμένοντας στο περιθώριο, αφήνει τις ΗΠΑ να επωμιστούν το οικονομικό βάρος της σύγκρουσης, ενώ η ίδια διατηρεί πόρους και ενισχύει ενεργειακές συμφωνίες. Η αναταραχή στις αγορές της δίνει επιπλέον στρατηγικά πλεονεκτήματα.

Κενά στρατηγικής και αντιφατικά μηνύματα

Η κατάσταση εγείρει επίσης ερωτήματα για τη συνοχή της αμερικανικής στρατηγικής.
Η επιδίωξη σταθερότητας στο εσωτερικό και περιορισμού των εξωτερικών εμπλοκών μοιάζει ασύμβατη με έναν δαπανηρό και παρατεταμένο πόλεμο.
Ιδιαίτερα, οι εκτιμήσεις ότι μια σύγκρουση με το Ιράν θα οδηγούσε σε μείωση των τιμών ενέργειας μακροπρόθεσμα αμφισβητούνται από οικονομολόγους, οι οποίοι επισημαίνουν το υψηλό βραχυπρόθεσμο κόστος. Το χάσμα μεταξύ θεωρίας και πραγματικότητας αναδεικνύει δυσκολίες στη σύνδεση πολιτικών αφηγήσεων με την οικονομική πραγματικότητα.
Τα αντιφατικά μηνύματα μπορεί να πλήξουν την αξιοπιστία των ΗΠΑ.
Οι σύμμαχοι ενδέχεται να αμφισβητήσουν τη σταθερότητα της πολιτικής τους, ενώ οι αντίπαλοι να εκλάβουν την κατάσταση ως ένδειξη στρατηγικής υπερέκτασης.

Μακροπρόθεσμες συνέπειες για την αμερικανική ισχύ

Συνολικά, οι επιπτώσεις του πολέμου θα γίνουν αισθητές με την πάροδο του χρόνου και όχι σε μια μεμονωμένη καθοριστική μάχη.
Οι οικονομικές πιέσεις από τον πληθωρισμό και τη χαμηλότερη ανάπτυξη μπορεί να υπονομεύσουν τα θεμέλια της αμερικανικής ισχύος.
Σε γεωπολιτικό επίπεδο, η εμπλοκή σε μια δευτερεύουσα σύγκρουση μπορεί να επιταχύνει τη μετατόπιση ισχύος προς άλλες δυνάμεις.
Σε θεσμικό επίπεδο, οι ασταθείς πολιτικές αποφάσεις ενδέχεται να διαβρώσουν την εμπιστοσύνη στην αμερικανική ηγεσία. Οι παράγοντες αυτοί αλληλοενισχύονται: μια επιδεινούμενη οικονομία περιορίζει τις επιλογές, η διασπορά πόρων αυξάνει το κόστος κάθε κίνησης και όλα μαζί δημιουργούν μια γενικευμένη αίσθηση παρακμής.

www.bankingnews.gr